main_image2
--

Tektura falista – cechy, historia i znaczenie kierunku fali

Tektura falista to surowiec złożony z dwóch lub większej liczby warstw. Bazą jest brązowa tektura, wytwarzana między innymi z pulpy celulozowej. Co więcej, przynajmniej jedna warstwa ma strukturę „harmonijki”, czyli pofalowania, dzięki czemu materiał jest sprężysty. W efekcie tektura falista pozostaje stosunkowo lekka, a jednocześnie bardzo wytrzymała. Ponadto znajduje szerokie zastosowanie w gospodarce oraz w handlu.

Pierwszą produkcję tektury falistej odnotowano w Anglii w 1856 roku. Zajęło się tym dwóch przedsiębiorców: Edward G. Healy oraz Edward E. Allen. Produkcja odbywała się na dość prostej maszynie, która formowała pofalowany papier. Było to możliwe dzięki zastosowaniu dwóch karbowanych rolek, przez które przepuszczano arkusz. W tamtym okresie tektura nie była jeszcze kojarzona z przemysłem, ponieważ wykorzystywano ją głównie jako wypełniacz lub usztywniacz do elementów stroju, na przykład kapeluszy.

Później, w 1874 roku, Amerykanin Olivier Long wprowadził ważne ulepszenie: zaczął podklejać pofalowany papier warstwą gładką. Dzięki temu powstała tektura dwuwarstwowa. W efekcie rozwiązanie to znacząco przyczyniło się do rozwoju przemysłu opakowaniowego.

Tekturę falistą wytwarza się na specjalnej maszynie zwanej tekturnicą. Co więcej, jest to urządzenie o wyjątkowo dużej długości, która może dochodzić nawet do 150 metrów. Produkcja polega na naprzemiennym łączeniu dwóch rodzajów papieru: pofalowanego i płaskiego. Warstwę pofalowaną formuje się przy użyciu walów ryflujących, określanych jako fluting. Ich zadaniem jest nadanie właściwego kształtu oraz typu fali.

Aby połączyć warstwę pofalowaną z warstwą prostą, czyli linerem, stosuje się klej skrobiowy. Po tym etapie powstają pierwsze dwie warstwy tektury. Co więcej, cały proces można powtarzać wielokrotnie, dlatego da się uzyskać tektury o różnych stopniach sztywności oraz wytrzymałości.

Gdy przyjrzymy się tekturze z bliska, zauważymy kanały ułożone w jednym kierunku i równoległe względem siebie. To właśnie określa się jako falę w tekturze. Dlaczego to ważne? Ponieważ kierunek fali wpływa bezpośrednio na sposób składania opakowania oraz na jego wytrzymałość.

W praktyce często kluczowe jest to, do którego boku fala jest równoległa. Wyobraźmy sobie wykrojnik, czyli matrycę, która wycina opakowanie lub owijkę. Na projekcie wykrojnika znajdują się bigi – proste linie zgniatające materiał, dzięki którym tektura zgina się w określonym miejscu. Co więcej, bigi mają zaokrąglone zakończenie, dlatego nie tną, lecz jedynie zgniatają tekturę.

Dlatego właściwe dopasowanie kierunku fali ma duże znaczenie. Jeśli fala będzie równoległa do big na wykrojniku, mogą wystąpić trudności podczas składania mikrofali. Z tego powodu, zamawiając tekturę, warto określić, które bigi są najważniejsze, aby opakowanie składało się bez problemów. W efekcie można uniknąć trudności produkcyjnych i uzyskać estetyczny rezultat.

Tektura falista może mieć różną budowę – od prostych rozwiązań dwuwarstwowych po bardziej zaawansowane warianty, które w skrajnych przypadkach mają nawet siedem warstw. Każdy rodzaj ma swoją specyfikę oraz przeznaczenie, wynikające z wytrzymałości i możliwości druku. Dlatego poniżej opisujemy najczęściej stosowane konstrukcje.

Najprostsza tektura falista składa się z gładkiej warstwy zewnętrznej (blachy/płyty) oraz wewnętrznej warstwy falistej w formie harmonijki. To pofalowanie nadaje materiałowi sprężystość. Co więcej, warstwy gładkie odpowiadają za sztywność, trwałość oraz możliwość wykonania druku offsetowego.

  • Fala F: 0,9–1,2 mm; kolory: szaro-szara, biało-biała, biało-szara
  • Fala E (mikrofala): 1,2–2 mm; kolory: szaro-szara, biało-biała, biało-szara
  • Fala B: 2,4–3 mm; kolory: szaro-szara, biało-biała, biało-szara
  • Fala C: 3,5–4 mm; kolory: szaro-szara, biało-szara

Tektura dwuwarstwowa sprawdza się w produkcji seryjnej i wysokonakładowej, gdzie liczą się koszty oraz jakość. Ponadto może być kaszerowana zadrukami na kartonach typu MMLiner, Kraftliner oraz GD2.

Tektura trzywarstwowa ma dwie warstwy zewnętrzne i jedną falę w środku. Jest często wykorzystywana do opakowań kaszerowanych, do nadruku fleksograficznego, a także do pudeł transportowych. Można ją zadrukować metodą fleksograficzną pełnopowierzchniowo lub jednym kolorem. Dodatkowo arkusze z nadrukiem można uszlachetniać folią, lakierem UV, tłoczeniem czy hot-stampingiem.

  • Fala F: 0,9–1,2 mm; 240–300 g/m²
  • Fala E (mikrofala): 1,2–2 mm; 346–490 g/m²
  • Fala B: 2,4–3 mm; 277–580 g/m²
  • Fala C: 3,5–4 mm; 400–590 g/m²

W wielu branżach potrzebne są materiały o podwyższonej wytrzymałości, które jednocześnie bywają trudniejsze w obróbce introligatorskiej. Wtedy wykorzystuje się tekturę pięciowarstwową, zbudowaną na kombinacjach fal EB lub BC. Takie rozwiązanie zapewnia dużą odporność na zgniatanie i uszkodzenia mechaniczne.

  • Fala EB: ok. 5 mm; 650–850 g/m²
  • Fala BC: 6–7 mm; 690–1500 g/m²

Odporność tektury falistej i gotowych opakowań określa się przy pomocy specjalistycznych mierników. Najczęściej spotyka się trzy parametry:

  • FCT: siła potrzebna do złamania fal przy ułożeniu arkusza na płasko (zgniatanie płaskie).
  • ECT: siła potrzebna do złamania arkusza ustawionego pionowo (zgniatanie kolumnowe).
  • BCT: badanie odporności pudeł na ściskanie między płytami aż do załamania ścian bocznych.

Dobór rodzaju tektury falistej jest istotny dla jakości, trwałości i estetyki opakowań. Dzięki właściwemu doborowi fal oraz gramatury można uzyskać zarówno eleganckie opakowania prezentowe, jak i solidne pudełka transportowe.