Słownik poligraficzny

Słownik poligraficzny – podstawowe pojęcia w druku (A–Z)

Poznaj najważniejsze pojęcia poligraficzne, które są przydatne w druku offsetowym i cyfrowym oraz w przygotowaniu materiałów reklamowych. Ten słownik powstał z myślą o osobach, które chcą lepiej zrozumieć procesy zachodzące w drukarni, a także poprawnie przygotowywać pliki zgodnie z wymaganiami technologicznymi. Co więcej, znajdziesz tu definicje pomocne również w marketingu i custom publishingu. Dlatego warto poświęcić chwilę na ten zestaw pojęć, ponieważ w rezultacie zmniejsza się liczba błędów w produkcji, a jednocześnie rośnie zadowolenie klienta.

A

Apla – równomierne, jednolite pokrycie powierzchni arkusza jednym kolorem. Może to być zarówno kolor CMYK, jak i PANTONE. Dlatego aplę często wykorzystuje się do sprawdzania jakości pracy maszyny offsetowej.

Alokacja – rozmieszczenie elementów graficznych na arkuszu tak, aby jak najlepiej wykorzystać papier, a jednocześnie ograniczyć odpady.

Arkusz drukarski – duży arkusz papieru, na którym drukuje się jednocześnie kilka użytków. Następnie arkusz jest cięty albo falcowany do formatu docelowego.

Autotypia – sposób odtwarzania obrazów tonalnych (np. fotografii) z użyciem rastra drukarskiego.

B

Bigowanie – zaginanie papieru wzdłuż linii bigi, które ułatwia późniejsze zginanie. Stosuje się je przy papierach powyżej 170 g, aby ograniczyć pękanie zadruku.

Blacha (forma CTP) – metalowa matryca używana w druku offsetowym. Powstaje w technologii CTP (Computer To Plate), czyli bezpośrednio z danych komputerowych.

Broszura – publikacja wielostronicowa, zwykle w oprawie zeszytowej szytej drutem. Dlatego dobrze sprawdza się w prezentacjach firmowych.

C

CMYK – podstawowa przestrzeń barw w druku offsetowym i cyfrowym: Cyan, Magenta, Yellow oraz Key (Black). Dlatego pliki do druku powinny być przygotowywane w tym profilu. Warto dodać, że częstym błędem jest zapis w RGB, co w rezultacie prowadzi do niewłaściwych kolorów na wydruku.

Crop marks (znaczniki cięcia) – linie poza obszarem użytku, które ułatwiają precyzyjne przycięcie arkusza.

Custom publishing – tworzenie dedykowanych wydawnictw firmowych, katalogów i magazynów wspierających budowanie wizerunku marki. Ponadto zwiększa zaangażowanie odbiorców.

D

Densytometr – urządzenie do pomiaru gęstości optycznej farby na wydruku. Dzięki temu można kontrolować nasycenie kolorów.

Druk – proces powielania obrazu na podłożu, najczęściej papierze. W offsetowym druku arkuszowym obraz przechodzi z formy na cylinder gumowy, a dopiero potem na papier.

DTP – Desktop Publishing, czyli komputerowe przygotowanie plików do druku. Obejmuje skład, łamanie, korekcję kolorów oraz przygotowanie spadów.

E–F

Ekspozycja – naświetlanie formy drukowej lub kliszy w celu uzyskania obrazu do druku.

Falcowanie – mechaniczne łamanie arkusza wzdłuż linii na falcerce. Co więcej, jest to etap niezbędny przy produkcji książek i folderów.

Foliowanie (laminowanie) – pokrywanie arkusza cienką folią ochronną. Dostępne są folie błysk, mat oraz soft touch, która daje aksamitne wrażenie w dotyku.

G

Gilotyna – maszyna do precyzyjnego cięcia papieru na formaty. Używa się jej nie tylko na końcu produkcji, ale również w trakcie.

Głowica drukująca – element drukarki atramentowej lub cyfrowej, który nanosi atrament. Jej stan ma duży wpływ na jakość wydruku.

H

Hot stamping – tłoczenie folią na gorąco, często w kolorze złotym lub srebrnym. W rezultacie nadaje wyjątkowości opakowaniom i katalogom.

I

Impozycja – układ stron na arkuszu drukarskim tak, aby po złożeniu i przycięciu strony miały właściwą kolejność.

Introligatornia – dział drukarni odpowiedzialny za wykończenie: falcowanie, klejenie, szycie oraz oprawę książek.

J–K

Jakość druku – poziom odwzorowania obrazu zależny od rozdzielczości, rastra i papieru. Dlatego profesjonalne drukarnie stosują kontrolę densytometryczną.

Kartoteka (karton) – grubszy materiał papierowy wykorzystywany m.in. w oprawach twardych i produkcji teczek.

Klej PUR – poliuretanowy klej introligatorski używany w oprawie klejonej. Zapewnia wysoką trwałość publikacji.

L

Lakier dyspersyjny – szybkoschnący lakier wodny w druku offsetowym, który zabezpiecza wydruk i daje połysk albo mat.

Lakier UV – lakier utwardzany promieniami UV, stosowany punktowo (spot UV) lub na całym arkuszu.

M–N

Makieta – wzorzec pokazujący układ graficzny i tekstowy przed drukiem właściwym.

Moduł (layout) – najmniejsza jednostka składu graficznego w publikacji. Warto planować go już na etapie DTP.

Nakład – liczba egzemplarzy wydrukowanych w jednym cyklu produkcyjnym.

Numeracja – nanoszenie kolejnych numerów na arkusze, np. w biletach, bonach lub fakturach.

O–P

Offset – popularna technika, w której obraz przenosi się z formy na cylinder gumowy, a następnie na papier.

Oprawa zeszytowa – oprawa szyta drutem, stosowana m.in. w broszurach, katalogach i czasopismach.

Pantone (PMS) – system kolorów umożliwiający precyzyjne odwzorowanie barw specjalnych.

Proof – próbny wydruk kolorystyczny, który pokazuje wygląd produktu przed drukiem właściwym. Dzięki temu można wprowadzić korekty. Co więcej, proofy drukuje się wyłącznie na papierze błyszczącym.

R

Reprografia – przygotowanie materiałów do druku, obejmujące skanowanie, korekcję barwną i skład komputerowy.

S

Sitodruk – technika, w której farba jest przeciskana przez siatkę. Stosowana m.in. w gadżetach reklamowych oraz tekstyliach.

Sztancowanie – wykrawanie papieru lub kartonu w określony kształt przy użyciu wykrojnika.

Spad – obszar grafiki wychodzący poza format cięcia. Jest konieczny, aby po przycięciu nie powstały białe krawędzie. Warto dodać, że to jeden z najczęstszych błędów w plikach.

Skład DTP – układanie tekstu i grafiki w programach (np. Adobe InDesign) wraz z przygotowaniem do druku.

T

Tłoczenie – wykonywanie wypukłych lub wklęsłych wzorów na papierze i okładkach. Często łączy się je z hot stampingiem.

Termodruk – metoda, w której pigment utrwala się pod wpływem wysokiej temperatury.

U–W

Uszlachetnianie druku – nadawanie wydrukom dodatkowych walorów (np. lakierowanie, foliowanie, tłoczenie).

Wykrojnik – narzędzie do sztancowania, które wycina określony kształt z papieru lub tektury.

Wstęga papieru – długi, niepocięty pas papieru wykorzystywany w maszynach zwojowych.

Z

Zadruk jednostronny / dwustronny – informacja, czy nadruk wykonuje się po jednej stronie arkusza, czy po obu.

Złocenie – nanoszenie złotej folii na wybrane elementy projektu. Sprawdza się w luksusowych zaproszeniach i opakowaniach.

Nacinanie – wykonywanie nacięć w papierze, aby ułatwić odrywanie fragmentów, np. kuponów.

Skontaktuj się z nami — jeśli chcesz, pomożemy przygotować pliki do druku oraz podpowiemy, jak uniknąć typowych błędów produkcyjnych.